Geplaatst op: 26-7-2013

Waarschuwing: geval van Botulisme bij het paard.

Let op: het is gevaarlijk om uw paard te laten drinken uit een poel of vijver bij  warme zomer temperaturen. 
 

Op 22 juli hebben dierenartsen Ben Boschker en Gerard Kamp van GELRE Dierenartsen een avond visite gedaan bij een ziek paard.
De symptomen waren sloomheid, ongecontroleerde hoofdbewegingen en het paard komt nauwelijks in beweging. De merrie had een veulen van 4 maanden en is al weer gedurende 3 maanden drachtig.
 
Tijdens het onderzoek waren een aantal zaken opvallend:
- De lichaamstemperatuur was 38.3°C (normaal 37.4 – 38°C)
- Knalrode en vuile slijmvliezen
- Turgor was matig 
- Het paard bleef op de plaats staan
- Maakt ongecontroleerde hoofdbewegingen, lijkend op een centraal zenuwstelsel (CZS) afwijking
- Heeft geen hik bewegingen (i.v.m. Tetanie)
- Darmgeluiden zijn afwezig maar heeft géén kolieksymptomen!
- Bij rectaal onderzoek vond men een forse obstipatie  (verstopping) in colon (dikke darm)
- Merrie lijkt het veulen niet te kunnen zien, het dreigreflex is afwezig
 
Tijdens de verdere anamnese blijkt dat vanwege overmaat aan insecten en de hoge temperaturen (al enkele dagen boven de 30°C) de 2 drachtige merries met veulens ’s nacht naar de wei gaan. Hierin is een ondiepe vijver waaruit met name deze merrie graag  drinkt. 
 
Differentiële diagnose (mogelijke aandoeningen):
- Clostridium Botulismus (Botulisme), besmetting door toxine opname vanuit de vijver (water temperatuur wel 25°C)
- Tetanie (calcium tekort)  met name is de merrie verdacht doordat ze een veulen aan de voet heeft en drachtig is, daarvoor is veel calcium nodig.
 
 
Deze therapie is vervolgens ingezet:
1. Toedienen van een Calcium infuus. Dit gaf direct verbetering. De merrie zag het veulen weer en de ongecontroleerde hoofdbewegingen waren direct een stuk minder. 
2. Opheffen van obstipatie in colon en toedienen van extra vocht en mineralen via een neussonde. 
3. Pijnstilling via een braunule (infuuskraantje)  in ader. Indien nodig kunnen extra te verwachten infusen hierdoor worden toegediend. 
 
 
De volgende ochtend was de merrie een stuk rustiger. Ze heeft geen nerveuze symptomen meer. Lijkt attenter en heeft geen koliek symptomen gehad. 
Tijdens dit bezoek zijn de volgende zaken geconstateerd:
- De lichaamstemperatuur was 37.8 
- De slijmvliezen zijn niet verbeterd
- De turgor is nog steeds matig
- De darmgeluiden blijven ondanks laxeren afwezig!
 
Beide differentiële diagnoses zijn nog steeds mogelijk (Botulisme en Tetanie). 
 
De behandeling was na dit onderzoek als volgt:
1. Nogmaals laxeren met paraffine en extra mineralen via een neussonde.
2. Toedienen van een Calcium infuus. Hier wordt de merrie weer fitter van!
 
Bij het middagbezoek is de merrie erg suf. Ze wil wel wat eten maar kan hooi en brokken niet naar binnen krijgen. Bij het eruit trekken van de tong kan ze deze moeizaam weer terug in haar mond krijgen. Toch al wijzend op parese (verlamming) van de tong. Dus toch Botulisme?
 
Ze is vervolgens weer behandeld met extra vocht en paraffine via een neussonde.
Er is besloten een bloedonderzoek te laten uitvoeren. (Dit bloed was afgenomen vóór het toedienen van het Calcium infuus)
 
Uit het bloedonderzoek blijkt dat het calcium gehalte normaal is. De lever heeft sterke degeneratie (verval), wijzend op vergiftiging en wel zodanig dat de prognose ongunstig wordt. Alles gaat nu toch wijzen op Botulisme. Alleen ontbreekt de verlamming van de achterhand nog.
 
De dierenartsen hebben in overleg met de eigenaar afgesproken het tot de avond af te wachten en eventueel te besluiten tot euthanasie.
De eigenaar belt al eerder dan verwacht. De merrie heeft nu ook een verlamming aan de achterhand en kan dus nauwelijks meer staan. De diagnose Botulisme is nu qua symptomen zeker. 
Er is besloten om de merrie te laten inslapen. 
 
Samenvattend:
De volgende symptomen kunnen wijzen op Botulisme:
1. Afwijkingen aan het centrale zenuwstelsel (ongecontroleerde hoofdbewegingen)
2. Darm verlamming 
3. In een verder stadium tongverlamming
4. In het laatste stadium ook verlamming van de achterhand.
 
 
 
Les: de aandoening Botulisme is nagenoeg altijd dodelijk. Daarom geldt ook hier:
 
Voorkomen is beter dan genezen!